Is een cookiebanner verplicht in Nederland? (2026)

Kort antwoord: een cookiebanner is in Nederland verplicht zodra je website cookies of vergelijkbare technieken gebruikt die niet strikt noodzakelijk zijn — denk aan advertentiepixels, de meeste analytics-instellingen en ingesloten content zoals YouTube-video's. Gebruik je alléén functionele cookies, dan hoeft het niet. In dit artikel: waar de plicht vandaan komt, de uitzonderingen en waar de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op controleert.

Waar komt de verplichting vandaan?

Twee wetten samen bepalen de regels. De Telecommunicatiewet (artikel 11.7a, de Nederlandse uitwerking van de Europese ePrivacy-richtlijn) zegt dat je voor het plaatsen of uitlezen van informatie op iemands apparaat toestemming nodig hebt, tenzij het strikt noodzakelijk is voor de dienst. De AVG bepaalt vervolgens wat geldige toestemming is: vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig — én net zo makkelijk in te trekken als te geven.

Wanneer heb je géén banner nodig?

• Functionele cookies — inloggen, winkelwagen, taalkeuze. Strikt noodzakelijk, geen toestemming nodig.
• Privacyvriendelijke statistieken — analytics die zó zijn ingesteld dat de impact op de privacy laag is (geen data delen, IP afschermen). Dan volstaat informeren via je privacyverklaring.

Let op: de standaardinstelling van GA4 valt hier niet automatisch onder. En zodra je Google Ads, een Meta Pixel, remarketing of embedded video gebruikt, zit je sowieso in banner-territorium.

Wat moet een correcte banner kunnen?

• Niet-noodzakelijke cookies blokkeren tot er gekozen is.
• Weigeren net zo makkelijk als accepteren — een gelijkwaardige weigerknop op het eerste scherm.
• Per categorie uitleggen wat er gebeurt, en de keuze kunnen aanpassen.
• De keuze vastleggen als bewijs (wie koos wat, wanneer).
• Voor Google-adverteerders: de keuze doorgeven via Google Consent Mode v2.

Waar controleert de AP op?

De AP heeft cookiebanners expliciet tot prioriteit gemaakt en controleert onder meer op tags die vuren vóór toestemming, ontbrekende of verstopte weigerknoppen en misleidende kleurtjes ("dark patterns"). Boetes zijn geen theorie meer — er zijn de afgelopen jaren meerdere Nederlandse organisaties beboet voor cookies zonder geldige toestemming.

Zo check je je eigen site in 30 seconden

Doe de gratis cookiecheck: die kijkt of er een banner staat, of er advertentiepixels vóór toestemming vuren en of Google Consent Mode v2 aanwezig is. Alles rood? Met CookieKompas sta je in ~10 minuten goed (€9,95 p/mnd), of laat het volledig voor je installeren.

Disclaimer: dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Compliance hangt ook af van je beleid, teksten en verwerkingen.