Cookie scanner: wat scant het en wat mis je?

Kort antwoord: een cookie scanner bezoekt je website en laat zien welke cookies en trackers er geplaatst worden, en of dat gebeurt voordat een bezoeker toestemming gaf. Handig, maar de uitkomst is maar zo goed als de manier van scannen. Een snelle scan van de paginabron ziet minder dan een scan met een echte browser, en geen enkele scanner vervangt het nakijken van je eigen tags.

Wat doet een cookie scanner precies?

Een scanner (ook wel cookiechecker of cookies checker genoemd) doet in grote lijnen drie dingen:

1. Pagina ophalen. De tool laadt je site, soms alleen de HTML, soms in een echte browser.
2. Cookies en scripts vastleggen. Welke cookies worden gezet, door wie (jouw site of een derde partij) en hoe lang blijven ze staan.
3. Indelen en rapporteren. Cookies worden gegroepeerd, bijvoorbeeld als functioneel, analytisch of marketing, zodat je ze kunt verwerken in je cookiebanner en cookiebeleid.

Een goede scan beantwoordt ook de vraag die er echt toe doet: laden analytics- en advertentiescripts al vóór de bezoeker op "accepteren" klikte? Als dat zo is, werkt je banner niet zoals bedoeld.

Twee soorten scans

Het verschil in diepte is groot:

• Scan van de paginabron. Snel en gratis. De tool leest de HTML en zoekt naar bekende scripts en een cookiebanner. Het nadeel: scripts die later laden, bijvoorbeeld via Google Tag Manager of na een klik, zie je vaak niet.
• Scan met een echte browser. De tool laadt de pagina zoals een bezoeker dat doet, wacht op scripts en legt de cookies echt vast. Dat kost meer rekenkracht, dus dit zit meestal in betaalde producten.

Voor een eerste indruk is de eerste soort prima. Voor een cookiebeleid dat klopt, heb je de tweede soort nodig of moet je zelf nalopen wat er in je tagmanager staat.

Wat een scanner niet voor je beantwoordt

Wees eerlijk over de grenzen. Een scanner:

• ziet geen cookies achter een login, in een webshop-checkout of na het invullen van een formulier, tenzij je dat pad expres laat doorlopen;
• zegt niets over waarom een cookie er staat. Je moet zelf weten of een cookie functioneel is of toestemming nodig heeft;
• kan niet bepalen of je bewijs van toestemming goed bewaart;
• is een momentopname. Zodra iemand een nieuwe tag toevoegt, klopt de uitkomst niet meer.

Zie een scan dus als een eerste controle, niet als een garantie. Dit is geen juridisch advies; laat je bij twijfel adviseren.

Zo lees je de uitkomst

Loop na een scan deze punten langs:

• Staat er een cookiebanner? Zo niet, dan plaats je cookies waarschijnlijk zonder toestemming. Lees hoe het zit in de cookiewet.
• Laden marketing- en analyticscookies vóór toestemming? Dan moet de banner scripts blokkeren tot de keuze is gemaakt.
• Is Google Consent Mode v2 aanwezig? Gebruik je Google Ads of GA4, dan hoort dat erbij. Het verschil tussen de varianten staat in basic versus advanced consent mode.
• Zijn er cookies die je niet kent? Zoek uit van welke plugin of tag ze komen. Onbekende cookies zijn vaak achtergebleven trackers van oude campagnes.
• Klopt je cookiebeleid met de scan? Elke gevonden cookie hoort erin. Een cookiebeleid generator helpt een eerste versie op te stellen.

Zo vaak scan je opnieuw

Scan na elke wijziging aan je site, plugins of tags, en daarnaast regelmatig, bijvoorbeeld maandelijks. Marketingtools voegen vaak ongemerkt cookies toe. Wie een WordPress-site beheert, ziet dat vooral na pluginupdates; meer daarover staat in cookiebanner zonder plugin op WordPress.

Gratis cookiecheck van CookieKompas

Wil je nu meteen weten hoe je site ervoor staat? Doe de gratis cookiecheck. Je vult je adres in en ziet in seconden of er een cookiebanner staat, of Google Consent Mode v2 is gevonden en of er advertentiepixels of analytics-tags laden. Je hebt geen account nodig.

De check kijkt naar de paginabron. Banners die via JavaScript of Google Tag Manager laden, ziet de gratis check soms niet. Lees het resultaat daarom als eerste indicatie. Wil je dat een uitkomst ook echt wordt opgelost, dan kun je de banner van CookieKompas laten instellen: 9,95 euro per website per maand, exclusief btw, met gratis setup-service bij een abonnement.

Samengevat

• Een cookie scanner laat zien welke cookies en trackers je site plaatst.
• Een scan van de paginabron is snel maar mist veel, een scan met een echte browser is dieper.
• Let vooral op cookies die laden vóór toestemming.
• Scan opnieuw na elke wijziging en houd je cookiebeleid in lijn met de uitkomst.